27/07/2019

Astaxanthin là gì ? Tác dụng của chúng đối với sức khỏe

  • Astaxanthin là gì ?
  • Tại sao nhiều người bổ sung Astaxanthin ?
  • Astaxanthin có tác dụng gì ?
  • Astaxanthin không có tác dụng gì ?
  • Liều lượng hiệu quả của astaxanthin
  • Astaxanthin có an toàn không ?
  • Thực phẩm bổ sung astaxanthin tốt nhất ?
  • Cách kiểm tra astaxanthin giả

Đối với những người tập luyện thể hình thì các loại hải sản như cá hồi, tôm, tôm hùm... đã trở thành những thực phẩm vô cùng thân thuộc. Bởi vì đây là một nguồn protein dồi dào cho cơ thể.

Tuy nhiên, ngoài protein thì các loại hải sản kể trên còn chứa một chất rất có lợi đối với sức khỏe. Và chất đó chính là Astaxanthin. Thế nhưng chính xác thì Astaxanthin là gì và chúng có tác dụng như thế nào đối với cơ thể ?

Astaxanthin là gì ?


Astaxanthin là một chất có màu (pigment) thuộc nhóm hóa chất carotenoid. Đây là một chất tự nhiên và chúng là nguyên nhân gây ra màu hồng và đỏ ở cá hồi, tôm, các loại hải sản...

Astaxanthin là gì ? Tác dụng của astaxanthin đối với sức khỏe

Astaxanthin thường được gọi là "the king of the carotenoids" (vua của các loại carotenoids) và được xem là một trong những chất chống oxy hóa mạnh nhất trong tự nhiên.

Hiện nay, Astaxanthin thường được sản xuất bằng cách tổng hợp vi sinh vật (loài haematococcus pluvialis). Nguyên nhân của việc này là để tăng năng suất và giảm chi phí so với việc lấy astaxanthin trực tiếp từ cá hồi.

Astaxanthin là một chất thuộc nhóm carotenoid, vì vậy chúng có cấu trúc phân tử giống với fucoxanthin, lutein, zeaxanthin và tất cả đều giống với vitamin A. Khi có cấu trúc giống nhau, các chất này sẽ có tiềm năng hoạt động tương tự nhau trong hệ thống cơ thể.

Xem thêm: Citrulline là gì ? Bí kíp tập gym mạnh mẽ nổi nhiều gân

Ví dụ, vitamin A rất cần thiết để có một làn da đẹp, vì vậy các carotenoids cũng có xu hướng ảnh hưởng đến làn da theo một cách nào đó. Tuy nhiên, giống với lutein và zeaxanthin, Astaxanthin không có khả năng tự chuyển hóa thành vitamin A.

Ngoại trừ những trường hợp thiếu hụt đặc biệt. Vì vậy, astaxanthin không thể thay thế beta-carotene. Mặc dù có cấu trúc giống với vitamin nhưng chúng không phải là thực phẩm bổ sung vitamin.

Tuy nhiên, astaxanthin vẫn là một chất chống oxy hóa (antioxidant) rất đặc biệt. Astaxanthin là một trong số ít những carotenoids không phải vitamin (non-vitamin carotenoids) được nghiên cứu cho các đặc tính chống oxy hóa độc đáo của chúng.

Tại sao nhiều người bổ sung Astaxanthin ?


Astaxanthin ban đầu nổi tiếng nhờ lợi ích chống oxy hóa độc đáo của chúng. Tuy nhiên, để hiểu rõ hơn về vấn đề này, trước tiên chúng ta hãy cùng tìm hiểu về khái niệm oxy hóa là gì.

Oxy hóa (oxidation) là các phản ứng hóa học liên quan đến sự mất đi các electrons. Sự oxy hóa được cân bằng bởi sự khử. Khi một chất / phân tử bị khử chúng sẽ nhận các electrons.

Còn khi bị oxy hóa thì chúng sẽ mất đi các electrons. Như vậy, chất chống oxy hóa (antioxidant) là các chất làm giảm đi hoặc giới hạn các hiệu ứng kể trên. Các chất chống oxy hóa thường hoạt động bằng cách hấp thu các electrons lỏng lẻo hoặc các "free radicals".

Free radicals là các phân tử nhỏ có các electrons dư thừa xung quanh. Free radicals rất dễ phản ứng với các phân tử khác và gây ra sự oxy hóa. Trong cơ thể của chúng ta, một lượng nhỏ free radicals sẽ có lợi đối với sức khỏe.

Tuy nhiên, sự dư thừa free radicals lại gây ra các tác hại. Trong tự nhiên có rất nhiều chất chống oxy hóa với hiệu lực khác nhau. Trong đó, một số chất chỉ nhận 1 electron, còn một số khác lại có khả năng nhận nhiều electron.

Khả năng này của các chất chống oxy hóa cung cấp rất nhiều lợi ích ở cấp độ tế bào. Tuy nhiên, nhiều loại trong số chúng có thể chuyển hóa thành prooxidants (chất gây oxy hóa) nếu nhận quá nhiều electrons cùng một lúc.

Đây là lý do giải thích tại sao việc bổ sung một số loại vitamin có thể bị phản tác dụng và gây ra hại cho cơ thể. Quay lại với astaxanthin, astaxanthin là chất có khả năng kháng lại việc trở thành chất oxy hóa.

Lutein và zeaxanthin, 2 carotenoids phổ biến với lợi ích cho mắt, có xu hướng không trở thành chất oxy hóa. Nhưng có thể bị ép buộc với các điều kiện trong ống nghiệm. Tuy nhiên, điều này lại không xảy ra với astaxanthin.

Bên cạnh đó, astaxanthin còn là một chất chống oxy hóa hòa tan trong chất béo. Các "chất chống oxy hóa hòa tan trong chất béo" liên kết với màng tế bào dễ hơn. Vì vậy các carotenoids như astaxanthin hoặc tocopherols/tocotrienols như vitamin E...

Có thể ảnh hưởng đến sức khỏe theo nhiều cách hơn so với các "chất chống oxy hóa hòa tan trong nước". Kết luận, ngoài việc là một chất chống oxy hóa mạnh, astaxanthin còn an toàn và không bị "phản tác dụng" (có thể) như vitamin C và E.

Astaxanthin có tác dụng gì ?


Qua những thông tin bên trên chúng ta đã biết được rằng astaxanthin là một chất chống oxy hóa mạnh. Vậy ngoài lợi ích này thì astaxanthin còn có thêm tác dụng nào khác nữa hay không ? Cụ thể thì đó là những tác dụng gì ?

Astaxanthin và khả năng chống oxy hóa


Astaxanthin dường như đã quá nổi tiếng với với tính chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, để có một cái nhìn chi tiết hơn, chúng ta hãy cùng xem qua một số nghiên cứu về astaxanthin.

Một nghiên cứu của trường University of Belgrade (Serbia) đã chỉ ra rằng, việc bổ sung astaxanthin có thể làm giảm mức độ oxy hóa ở những vận động viên. Không chỉ vậy, nghiên cứu của trường Seoul National University (Hàn Quốc) còn cho thấy...

Astaxanthin làm tăng các thông số chống oxy hóa trong máu. Trong một nghiên cứu khác cũng của trường Seoul National University, kết quả cho thấy việc bổ sung astaxanthin có thể cải thiện các enzymes chống oxy hóa.

Astaxanthin và sức khỏe của da


Vitamin A là một loại vitamin được biết đến với các lợi ích cho da. Và nhờ có cấu trúc phân tử giống với vitamin A nên Astaxanthin cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của da.

Theo một nghiên cứu tại Nhật Bản, astaxanthin có thể cải thiện chất lượng da sau 8 tuần sử dụng (bôi trực tiếp). Thậm chí trong một nghiên cứu khác, việc tiêu thụ một lượng nhỏ 6 hoặc 12 mg astaxanthin cũng cho thấy các lợi ích đối với da.

Những lợi ích của astaxanthin với da bao gồm: giảm nếp nhăn, chân chim, tăng độ đàn hồi của da, tăng độ ẩm, giảm vết đồi mồi. Kết luận, cả 2 cách sử dụng bôi và uống astaxanthin đều có lợi cho da và kết quả xuất hiện sau khoảng 2 tháng bổ sung.

Astaxanthin và khả năng nhận thức


Astaxanthin được nghiên cứu về lợi ích đối với khả năng nhận thức chủ yếu là bởi vì cách chúng có thể tích lũy trong mô não. Đồng thời cũng bởi vì các lợi ích đã biết của các hợp chất liên quan như lutein và zeaxanthin.

Theo nghiên cứu, việc bổ sung lutein/zeaxanthin có thể giúp cải thiện khả năng hình dung không gian, khả năng nhận thức và trí nhớ. Và những lợi ích này của chúng cũng gần giống với tác dụng của vitamin.

Quay lại với astaxanthin, astaxanthin có các tính chất giống với lutein và zeaxanthin. Tuy nhiên, astaxanthin là một lựa chọn tốt hơn vì chúng có các đặc tính chống oxy hóa an toàn hơn.

Theo một nghiên cứu tại Nhật Bản, việc bổ sung astaxanthin mang lại lợi ích về nhận thức với những người cao tuổi (trên 55) sau khi sử dụng 8 mg liên tục trong 8 tuần. Tuy nhiên, ở những người trẻ tuổi thì chúng lại không hiệu quả.

Kết luận, tác dụng cải thiện khả năng nhận thức của astaxanthin là có tồn tại, tuy nhiên chúng lại không quá mạnh. Astaxanthin cho thấy lợi ích về nhận thức ở những người cao tuổi nhưng hiệu quả lại không cao ở những người trẻ tuổi.

Astaxanthin và sức khỏe tim mạch


Sau khi được tiêu thụ thông qua đường miệng, astaxanthin không chỉ đi vào máu mà chúng còn có thể được dự trữ trong tế bào hồng cầu. Và theo nghiên cứu thì việc này giúp bảo vệ hồng cầu khỏi tình trạng oxy hóa.

Tính chất này của astaxanthin đã dẫn đến ý tưởng là chúng có thể có lợi cho sức khỏe tim mạch. Theo 2 nghiên cứu của trường Seoul National University (Hàn Quốc) và bệnh viện Kashiwa (Nhật Bản)...

Thì astaxanthin có thể làm giảm cholesterol xấu (LDL) hoặc gia tăng cholesterol tốt (HDL) ở những người thừa cân với hồ hơ chất béo khác thường. So với những người săn chắc (lean) thì những người thừa cân có xu hướng nhận được nhiều lợi ích hơn từ astaxanthin.

Kết luận, astaxanthin có tác dụng tích cực với hệ tim mạch. Tuy nhiên, các nghiên cứu về vấn đề này chỉ được tiến hành trên các đối tượng không khỏe mạnh. Vì vậy, chúng ta thêm các nghiên cứu về astaxanthin trên những người bình thường.

Astaxanthin không có tác dụng gì ?


Astaxanthin là một chất chống oxy hóa mạnh và mang lại nhiều lơi ích cho cơ thể. Tuy nhiên, ở một số khía cạnh thì astaxanthin lại không có tác dụng. Vậy những "nhược điểm" này của astaxanthin là gì ?

Astaxanthin và sức khỏe của mắt


Lutein và zeaxanthin là 2 loại carotenoid được nghiên cứu rất nhiều về việc ngăn chặn thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi già. Và các lợi ích này của chúng đã được nghiên cứu chứng minh.

Và giống như hầu hết các loại carotenoids, tác dụng của astaxanthin cũng có liên quan đến sức khỏe của mắt. Theo nghiên cứu, việc sử dụng 12 mg astaxanthin cho thấy chúng giúp tăng vận tốc lưu thông máu trong mắt.

Không chỉ vậy, astaxanthin còn được một nghiên cứu của trường Harbin Medical University chứng minh rằng có thể giúp bảo vệ các tế bào võng mạc. Tuy nhiên, đó là tất cả những nghiên cứu về tác dụng của astaxanthin đối với mắt.

Hiện tại, vẫn chưa có nghiên cứu nào trực tiếp đánh giá lợi ích của astaxanthin trong dài hạn (hoặc thậm chí ngắn hạn) đối với sức khỏe của mắt. Kết luận, chưa có dữ liệu nào chứng minh astaxanthin có thể cải thiện sức khỏe của mắt. Chúng ta cần thêm nghiên cứu để làm rõ vấn đề này.

Astaxanthin và việc giảm mỡ


Theo một nghiên cứu trên động vật, astaxanthin được cho là có thể giảm mỡ bằng cách thúc đẩy sử dụng chất béo làm nhiên liệu trong lúc tập luyện. Khả năng ảnh hưởng đến khối lượng chất béo của carotenoids đã không còn là điều quá mới mẻ.

Trên thực tế, fucoxanthin đã được nghiên cứu chứng minh là giúp hỗ trợ giảm mỡ. Tuy nhiên, đối với astaxanthin thì tác dụng này (trên động vật) lại quá yếu. Không chỉ vậy, một nghiên cứu của trung tâm Maastricht University Medical (Hà Lan) đã chỉ ra rằng...

Bổ sung astaxanthin không làm gia tăng việc sử dụng chất béo và cải thiện khả năng chịu đựng khi tập luyện. Kết luận, việc bổ sung astaxanthin không lằm tăng khả năng sử dụng chất béo làm nhiên liệu và nếu có thì hiệu ứng này là không đáng kể.

Liều lượng hiệu quả của astaxanthin


Hiện tại vẫn chưa có khuyến nghị nào về liều lượng sử dụng của astaxanthin. Các nghiên cứu về astaxanthin thường sử dụng liều lượng từ 1-40 mg / 1 ngày. Tuy nhiên, phần lớn nghiên cứu sử dụng liều lượng từ 6-12 mg.

Dose of Astaxanthin
Liều lượng mg / ngày
Tối đa 40 mg
An toàn 6 - 12 mg

Hơn thế nữa, trong một một nghiên cứu được thiết kế đặc biệt để xác định sự an toàn của astaxanthin đã kết luận rằng 6 mg astaxanthin mỗi ngày (từ tảo Haematococcus pluvialis) có thể được tiêu thụ một cách an toàn ở những người trưởng thành khỏe mạnh.

Astaxanthin sẽ mang lại kết quả tốt nhất khi được sử dụng trong bữa ăn. Tuy nhiên, chưa có dữ liệu nào khuyến nghị chúng ta nên sử sụng astaxanthin vào thời điểm nào. Vì vậy, dường như thời điểm bổ sung astaxanthin sẽ không ảnh hưởng đến lợi ích của chúng.

Astaxanthin có an toàn không ?


Hiện nay, vẫn chưa có tác dụng phụ đáng kể nào của astaxanthin được báo cáo trong các nghiên cứu lâm sàng ở người. Cho dù bổ sung một liều cao 40 mg 1 ngày thì astaxanthin vẫn an toàn để sử dụng.

Tuy nhiên, nếu sử dụng quá liều thì astaxanthin có thể gây kích thích nhu động ruột, đi phân đỏ hoặc đau dạ dày. Ngoài ra, nếu sử dụng trên 50 mg 1 ngày thì astaxanthin có thể làm da chuyển thành màu cam.

Thực phẩm bổ sung astaxanthin tốt nhất ?


Khi mua các loại thực phẩm bổ sung astaxanthin, chúng ta nên chọn các sản phẩm được sản xuất dưới dạng gel và được bọc trong viên nang mềm màu đen. Tại sao chúng ta phải chọn astaxanthin dạng gel mà không phải dạng bột hay viên con nhộng ?

  • Astaxanthin dạng gel
  • Astaxanthin viên nang mềm màu đen

Nguyên nhân việc này là do astaxanthin là một chất chống oxy hóa mạnh. Vì vậy, khi gặp các free radicals (oxy) thì chúng sẽ xảy ra các phản ứng hóa học. Tuy nhiên, nếu hiện tượng này xảy ra ở môi trường bên ngoài thì astaxanthin sẽ không còn tác dụng khi nạp vào cơ thể.

Chính vì lý do này nên việc chọn các sản phẩm dạng gel là rất cần thiết. Vì chúng không bị tiếp xúc với không khí như dạng bột và viên con nhộng. Vậy còn vấn đề màu sắc thì sao, tại sao phải bọc astaxanthin trong vỏ màu đen?

Astaxanthin là một chất rất nhạy cảm với ánh sáng và khi tiếp xúc ánh sáng thì astaxanthin sẽ bị hỏng dần. Vì vậy, chúng ta cần bọc chúng trong vỏ màu đen để hạn chế tình trạng này xảy ra.

Cách kiểm tra astaxanthin giả


Để kiểm tra sản phẩm Softgel Astaxanthin mà chúng ta mua được là hàng thật hay fake thì chúng ta có 2 cách. Cách thứ nhất là test chúng với nước hoặc dầu. Cách thứ 2 là test chúng dưới ánh sáng.

Kiểm tra astaxanthin với nước hoặc dầu


Astaxanthin là một chất có thể hòa tan trong chất béo (lipid soluble), điều này có nghĩa là chúng có thể hòa tan trong dầu. Để test astaxanthin chúng ta có thể cắt viên softgel và đổ phần gel astaxanthin vào một ly / chén dầu ăn (trong suốt).

Nếu là astaxanthin thật thì phần dầu ăn sẽ dần chuyển sang màu đỏ. Tuy nhiên, nếu là hàng giả thì phần "astaxanthin giả" sẽ là một dạng nước màu đỏ và không hòa tan trong dầu ăn.

  • Kiểm tra astaxanthin với nước hoặc dầu
  • Kiểm tra astaxanthin dưới ánh sáng

Mặt khác, chúng ta cũng có thể test astaxanthin với nước bằng cách đổ phần gel astaxanthin vào một ly nước thủy tinh. Nếu là hàng thật thì astaxanthin sẽ lan đều trên bề mặt của nước. Ngược lại, nếu là hàng giả thì astaxanthin giả sẽ không khuếch tán, mà thay vào đó chúng sẽ bị vón cục.

Kiểm tra astaxanthin dưới ánh sáng


Vừa rồi chúng ta đã tìm hiểu cách kiểm tra astaxanthin bằng nước và dầu ăn. Vậy còn cách kiểm tra bằng ánh sáng thì sao? Cách thực hiện như thế nào? Để test astaxanthin thật, đầu tiên chúng ta cần cắt một viên softgel và đổ astaxanthin lên một tờ giấy trắng.

Bước tiếp theo, đem tờ giấy này phơi dưới ánh sáng. Như đã đề cập astaxanthin rất nhạy cảm với ánh sáng và chúng sẽ bị phân hủy quang hóa (photodegradation) và oxy hóa trong vòng 48 tiếng hoặc ngắn hơn.

Sau 48 giờ phơi sáng astaxanthin giả sẽ giữ nguyên màu đỏ (cam) của thuốc nhuộm. Trong khi đó, astaxanthin thật sẽ bị phai màu theo thời gian (dần trở nên trong suốt). Không chỉ vậy, nếu một sản phẩm astaxanthin thật sự được chiết xuất từ tự nhiên...

Thì sau 20 giờ phơi sáng chúng sẽ để lộ ra dấu vết của diệp lục. Đây là một yếu tố quan trọng để đánh giá chất lượng astaxanthin. Bởi vì nếu astaxanthin là một chất được tổng hợp thì chúng sẽ không có dư lượng diệp lục trong thành phần.